ciluba - quase um dicionario online


Quarta-feira, Outubro 18, 2006


ghjfdhgjeghrjkg
Comments:

Segunda-feira, Agosto 22, 2005


kalavwanda ne nkanzu mbilamba (vestimenta)
nkanzu ne muteelu mbilamba
nkooci ne kalavwanda mbilamba
mupanu ne muteelu mbilamba
bisabaata ne mupanu
dyampa ne munyinyi byakudya
cilunga ncyakudya (batata)
makaze aa byakudya (armazem de alimentos)
makaze aa bilamba (roupas)

Comments:

mukaji ne mulume mbiimane kumpala kwa makaze - o senhor e a senhora estao na frente da loja
mwena makaze - vendedora
bifulu bidi penyi? (chapeu-pl, onde)
mbyebi (aqui mesmo)
mukaji wavwadi cifulu - ela prova
mulume wavwadi cifulu

cifulu cya malume ncipite bunene (grande)
cifulu cya mulume cipete bukese
mulume ne mukaji badi baseka (rir)
mwena makaze udi useka
mulume wateeci cifulu cikwabo
eci cifulu cyamukumbanyi (?)
mukaji wateeci pende cifulu cikwabo (tb, tenta outro)
kadi nkanzu udi kwepi? (onde estao os vestidos?)
nyeeyi! (aqui

nkanzu mmupite bunene (grande)
teeta eu (prove esse)
eu nkanzu mmupite bukese (pequeno)


Comments:

ciibi - porta
wakangudi ciibi
mwa Masengu mmulaale
Masengu mmulaale
kabwa paaku nkalaake - (o cachorro tambem dorme)
bonso mbalaale - todos dormem
kambala udi ne nzala
kambala udi udya diyi dikwabo (outro ovo)
pashiishe umvu nnyoota (depois ele tem sede)
udi unwa mayi
ucidi ne nnyoota
kebwa cinyi udi unwa kabidi mayi
ucidi ne nzala
kebwa cinyi udi udya cibota
ucidi ne nzala

Comments:

08 - mwanda-mukulu

Masengu udi mwinshi mwa bulaalu - (esta debaixo da cama)
mwana udi penyi? (onde)
mwa Masengu udi utangila mwinshi mwa bulaalu
ah, mwana nyyeey (aqui esta)
Masengu wanyi mu cibambalu cikwabo (se esconder outra vez?)
mwana udi mwinshi mwa meesa

mwana wepi?
mwa Masengu udi utangila mwinshi mwa meesa
Masengu wayi mu cibambalu cikwabo
Masengu udi mwinshi mwa nkwasa
batuutanganyi ne kabwa (chocar-se repentinamente)
Masengo udi udila, nga nga
maamu wambudi mwana
pashiishe maamu udi usengeleela mwana
mwana wasanki - feliz
maamuwalaadiki mwana mu bulaalu - mae deita a criança na cama
Masengu mmulaale (dormir)


Comments:

muntu munene udi usaama
nsongaalume, bwanga, bwanga!
mwena mudimu udi utwala bwanga (trazer)

Comments:

udi utwa mwanende mishiku mu cyadi - a mae da um beijo no peito da criança
mwana udi utwa mamwende mishiku - criança da um beijo a mae
maamu udi ne nzala
udi udya diyi
muntu munene udi ne nzala
nsongaalume, ntwadilaku lwosa ne munyinyi
mwena mudimu wateeki munyunyi ku meesa
mwena mudimu wateeki lwosa ku meesa (arroz)
munyinyi cyakudya (alimento)
lwosa cyakudya
dyampa cyakudya

Comments:

mwana mukese
bulaalu - cama
mwana udi mu bulaalu
mwana udi udila (chorar)
maamu udi upuwisha mwana - calar
mwana udi udila anu kudila - (so faz chorar)
mwana udi usaama - (doente)
termomeetela - termometro
mukana - boca
maamu udi wela mwana termomeetela mukana -
mwana udi usaama, mwana udi ne mubidi kapya (tem febre)
kalangi - garrafa
bwanga budi munda mwa kalangi (o remedio esta na garrafa)
maamu udi unwisha mwana bwanga (mama doet het geneesmiddel drinken)
bisabaata bya mwana - sapato da criança
maamu udi uvwadika mwana bisabaata (calçar o sapato)
cyadi cya mwana - peito
maamu udi uvwadika mwana muteelu
udi usengeleela mwana - apaziguar
udi utwa cyanza cya mwana mishiku - mae beija a mao da criança
udi utwa dici mwana mishiku - orelha
maamu udi uvuula mwana muteelu - (despir)
Comments:

Domingo, Agosto 21, 2005


a ideia do dicionario descambou de vez...
to fazendo disso aqui um caderno de anotaçoes.
depois das provas, faço uma organizaçao.

pilota udi ubanda mu ndeka (subir)
pilota udi wendesha ndeka (conduzir)
pilota wamonu nzubu
wamonu mashinyi
pilota wamonu kapya
wamonu bajimi baa kapya (bombeiros)
wamonu bisa mukwabo
pilota udi utuuluka mu ndeka (descer)
ntwadilaku munyinyi ne krema ne cyayi

Comments:

kabwa kabwendi mu mashinyi aa bampulushi (-bwela, entrar)
mpulushi wamonu kapya kakwabo (novamente)
mpulushi udi wendesha mashinyi aa bampulushi (conduzir)
mpulushi ne mwana ne kwaba bapatuju mu mashinyi aa bampulushi (sair)
mwana udi abwela mu mashinyi aa bampulushi (entrar)
kabwa kadi kabanda mu mashinyi aa bampulushi

Comments:

mpulushi ne mwana bamonu kapya - (fogo)
mpulushi wapatuku mu mashinyi aa bampulushi - (-patuka, sair)
mwana wapatuku mu mashinyi aa bampulushi
kabwa kapatuku mu mashinyi aa bampulushi
mpulushi, biikila bajimi baa kapya - (policial, deixe o bombeiro vir!)
mpulushi wabiikidi bajimi baa kapya - (chamar)
bajimi baa kapya blu - (apagar)
mwana udi ubanda mu mashinyi aa bampulushi - (-banda, subir)


Comments:

mwana ne mpulushi badi munda mwa mashinyi aa bampulushi
mpulushi udi wendesha mashinyi (conduzir)
mpulushi wamonu bisa mu njila (-monu, ver)
mwana wamonu nzubu
mwana wamonu muci
mpulushi wamonu kabwa - cachorro
kabwa kadi munda mwa mashinyi aa bampulushi

Comments:

nkooci - casaco
muntu mukese udi uvwala nkooci
nkooci wamukum banyi
muntu mukese udi uvwala nkooci - (se vestir)
muntu mukese wasumbu mupanu ne muteelu ne nkooci

6 - itaanu
mpulushi ne mwana
mpulushi udi munda mwa mashinyi aa bampulushi
mwana wamonu mpulushi (ver)
Comments:

mupaanyi walu ne mupanu - buscar
mupanu mmutambe bunene - (exceder, grande)
muntu munene udi useka - haha
mupanu mmutambe bukese
pashiishe mupaanyi waseki pende haha - em seguida o vendedor ri tambem.
pashiishe maamu waseki haha
kana kaa balume kadi kaseka haha - (o menininho...)
pashiishe kana kaa bakaji kaseke haha - (menininha)
ndi nkeba ku mupanu - (procurar por)

Comments:

muteelu mmutambe bukese - (exceder)
mupaanyi walu ne muteelu mukwabo - o vendedor pega uma outra camisa
muteelu wamukambanyi - (tamanho certo...)
mupanu - calça
ndi nkebaku mupanu - eu procuro uma calça tambem.

Comments:

kalavwanda ne muteelu - gravata e camisa

bantu badi baseka: muntu mukese udi useka, munganga udi useka, maamu udi useka, bantu bonso badi baseka.
"todos estao a rir"

muntu ne muntu udi useka!

muntu mukese udi unwa mayi. (agua)

munganga ne maamu badi banwa cyayi. (tomam cafe)

mwana wa balume ne mwana wa bakaji badi badya krema.
(o menino e a menina tomam sorvete)

kabakudi kaa krema ne cibota bidi ku meesa aa muntu munene.

muntu munene udi udya cibota ne krema.

mupaanyi - vendedor
ndi nkeba muteelu - eu procuro uma camisa.
mupaanyi walu ne muteelu - (walu?)
Comments:

krema - sorvete

muntu mukese udi useka. O homem magro ri.
mwena mudimu watwadi nshima mikwabo
mwena mudimu watwadi kabidi cyayi
mwena mudimu watwadi munyinyi
mwena mudimu watwadi munyinyi ku meesa


Comments:

muntu munene - homem gordo
muntu munene - udi udya nshima - o homem gordo come "nshima" (mistura de mandioca com milho)
muntu mukese - homem magro
muntu munene udi udya cibota cinene
muntu mukese udi udya dingeya dikese
muntu munene udi udya any kudya - (comer rapido)


Comments:

01 - umwa
02 - ibidi
03 - isatu
04 - inaayi
05 - itaanu
06 - isambombo
07 - mwanda-mutekete
08 - mwanda-mukulu
09 - citeema
10 - diikumi
Comments:

mwena mudimu udi uteeka nsomo pa meesa - o garçon coloca o garfo na mesa.
mwena mudimu udi uteeka munyinyi pa mesa - o garçon serve a carne no prato
mwena mudimu udi uteeka cyayi pa meesa - (café)
taatu udi unwa cyayi - papai bebe o cafe
ntwadela kabidi cyayi - (o café acabou?)
mwena mudimu watwadu cyayi cikwabo - (o garçon busca mais cafe?)
mwena mudimu wateeki mukanda wa byakudya - o garçon traz o cardapio.
pashise mwena mudimu wateeki vela wa mayi pa meesa -
mwena mudimu wateeki diyi ne cyayi ku meesa.
ntwadila cyayi cikwabo - traga um outro café entao.
mwena mudiumu wateekedi maamu dikopo dya cyayi ku meesa - o garçon traz um copo com cafe para mamae e coloca sobre a mesa.

Comments:

Sábado, Agosto 20, 2005


nkanzu wa nsongaakaji - vestido da garota
mwena mudimu - trabalhador
Comments:

Mwana ne maamu.


Comments:

cyayi - café
dilongo - prato
nkanzu - vestido
nkutu - colher
kalavwanda - gravata
vela - copo
(esquema tonal da palavra vela - véèla - "e" decrescente)


mayi adi munda mwa dikopo.
maamu udi umwa mayi - mamae toma agua
maamu udi udya dingeya mwinshi mwa muci - mamae come maça debaixo da arvore.
mwana udi umwa mayu mu njila - a criança toma agua na estrada.
taatu udi umwa cyayi mu nzubu - papai toma cafe em casa.
muci wa mukanda udi munda mwa vela - o lapis esta dentro do copo.
mayi adi munda mwa vela - a agua esta dentro do copo.
keela kadi pa dilongo - a faca esta sobre o copo.
kalavwanda kaa taatu - a gravata do papai.


Comments:

Vocês lembram daquela lista divulgada pela BBC tempos atras com com as dez palavras mais dificeis de traduzir no mundo?
"Da BBC, em Londres
Uma lista compilada por uma empresa britânica com as opiniões de mil tradutores profissionais coloca a palavra "saudade", em Português, como a sétima mais difícil do mundo para se traduzir.
A relação da empresa Today Translations é encabeçada por uma palavra do idioma africano Tshiluba (ou ciluba), falando no sudoeste da República Democrática do Congo: "ilunga".
"Ilunga" significa "uma pessoa que está disposta a perdoar quaisquer maus-tratos pela primeira vez, a tolerar o mesmo pela segunda vez, mas nunca pela terceira vez".

Bem, essa era a matéria. Na epoca, perguntei pro meu professor sobre o que ele achava. "Besteira, ilunga significa isso (blahblahblah)..."
Infelizmente eu nao lembro o que significa, mas acho que era alguem que vem de determinada regiao. Isso tem um outro significado tambem, mas segundo ele mesmo, nao é nada demais. Alias, essa palavra aparece varias vezes nos meus livros.
Enfim, a lista me parece uma grande furada. Começando pelo proprio perfil dela.
Convenhamos que "saudade" tambem nao é dificil de traduzir. Ha equivalentes em varias outras linguas do leste europeu. Desculpa, tambem nao lembro quais...hehehe
Vou comer peixe pra reativar a memoria.

Dei uma busca na internet rapida e eu acho que ainda nao existe um dicionario ciluba-portugues.
Nao é engraçado?
Vou botar fé nessa ideia, to gostando da brincadeira.
Comments:

cibakudi - tigela


cibakudi cidi pa meesa - a tigela esta sobre a mesa
diyi didi munda mwa cibakudi - o ovo esta dentro da tigela
diyi didi pa mutu paa cibakudi - o ovo esta sobre a tigela
dyampa didi pa mutu paa cibakudi - o pao esta sobre a tigela.
muteela wa taatu - a camisa do papai
diyi didi mwinshi mwa meesa - o ovo esta debaixo da mesa.
taatu udi mwinshi mwa muci - o papai esta sentado debaixo da arvore.
Comments:

Quinta-feira, Agosto 18, 2005


mwana - criança
nsomo - garfo
keela - faca
cibota - banana
muteela - camisa
muci - arvore
mayi - agua
bisa - onibus
njila - estrada
taatu -pai
maamu - mae

dingeya didi pa mesa - a maça esta sobre a mesa
Comments:

cyanza - mao
dici - orelha
dingeya - maça
diyi - ovo
dikopo - xicara
muci wa mukanda - lapis
mushipa - peixe
nkwasa - cadeira
nsongaalume - garoto

cyanza cya munganga - a mao do medico
dici dya nsongaakaji - orelha da garota
nsongaakaji udi udya munyinyi - a garota come a carne
munganga udi udya munyinyi - o medico come a carne
nsongaakaji udi udya dyampa - a garota come o pao
dyampa ne dingeya - pao e maça
dikopo dinene - xicara grande
meesa ne dingeya - mesa e maça
muci wa mukanda ne nzubu - lapis e casa
Comments:

Primeiras palavras


dyampa - pao
mashinyi - carro
meesa - mesa
munganga - médico
munyinyi - carne
ndeka - aviao
nsongaakaji - garota
nzubu - casa


nzubu munena - casa grande
nzubu mukese - casa pequena
ndeka munena - aviao grande
mashinyi makese - carro pequeno
meesa manene - mesa grande
meesa makese - mesa pequena


Comments:

Mwoyi au! Dyànyì ndi Samanta. Même ndi mulongi. Ndi ndonga myakulu yà Àfrikà.

Archives

eXTReMe Tracker

This page is powered by Blogger. Isn't yours?